Het einde van de Middeleeuwen ontdekt? - Goudriaan, Koen (Madoc, 1993)
Omstreeks 1520 blijken de giften van gelovigen aan de Kerk her en der in de Nederlanden sterk te zijn afgenomen. Allerlei indicatoren laten deze afname zien: de inkomsten van de Utrechtse domkerk uit offergaven en aflaatverkoop, de inkomsten die de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekerk verkreeg uit testamenten en schenkingen, de opbrengst van de Sint-Maartensbede in Delf, het aantal stichtingen van kapelanieën in Friesland, het ledental van broederschappen in Gent. In al deze gevallen blijkt de godsdienstige hoogconjunctuur van de decennia rond 1500 gevolgd te zij door een scherpe baisse rond 1520. Na deze ontwikkeling geconstateerd te hebben , geeft de auteur een overzicht van de mogelijke verklaringen, zowel van religieuze als van sociaal-economische aard.