Silent voices. A Digital Study of the Herne Charterhouse Scribal Community (ca. 1350-1400) - Haverals, Wouter; Kestemont, Mike (Queeste, 2020)
Het kartuizerklooster van Herne heeft de culturele geschiedenis van de Lage Landen diepgaand beiïnvloed. In een tijd waarin literatuur nog veelal in het Latijn werd geschreven, fungeerde dit klooster als een ware hotspot in de productie en verspreiding van volkstalige teksten. In een relatief korte tijdspanne (ca. 1350-1400) kopieerde deze gemeenschap een imposante verzameling van meer dan 25 Middelnederlandse en Latijnse manuscripten, waarvan velen unieke teksten bevatten. De kartuizers van Herne, die zich bij toetreding schikken naar een leven in stilte, waren buitengewoon productieve en bescheiden kopiisten. Nauwelijks vinden we toe-eigeningen in de vele teksten die door hen werden geproduceerd. Het is daarom enigszins anachronistisch dat de recente literatuurwetenschap haast uitsluitend gericht is geweest op de identificatie van specifieke personen in het klooster (zoals de beroemde Bijbelvertaler van 1360). In het recent opgestarte project Stille Stemmen bestuderen wij het kartuizerklooster van Herne als een kopiistencollectief, gedreven door een gemeenschappelijk doel. Hiertoe zullen we ons concentreren op de kopieerpraktijk, die een zeldzame toegang verschaft tot de samenwerkingen tussen de monniken. Via stylochronometrie zullen we de evolutie en convergentie in de lokale kopieerpraktijk beter kunnen bestuderen en duiden. De ontsluiting van deze belangrijke bronnen (in vrij raadpleegbare diplomatische transcripties) zal bovendien verbeterd worden via de toepassing van handgeschreven tekstherkenning.